Programe Shqip : blogu

Versioni i Firefox-it për celularë Android është gati për ta testuar praktikisht.
Në Shqip mund ta shkarkoni prej kësaj lidhjeje. Bëhet fjalë për një version nightly. Rrjedhimisht këshillat dhe sugjerimet janë të mirëpritura.
Paketa nuk gjendet te Android Market, sepse është nightly dhe sepse Mozilla nuk ka qartësuar ende se në ç’kanale do të ofrohen versionet e përkthyera.

Etiketa: Android, Fennec, Firefox, shkarkim, shqip, testim

Objekti i këtij postimi nuk hyn në gjërat të cilat trajton blogu, por mu duk i rëndësishëm dhe afër tematikës së tij. Më në fund, në treg është hedhur një tastierë që shkronjat e Shqipes i ka të tëra, edhe ë-në, edhe ç-në. Lehtësitë që priten nga përdorimi i një tastiere të tillë janë të qarta, si për ata që përdornin shkurtore tastiere për shkrimin e këtyre dy shkronjave (Alt + abc), si për ata që përdorin zëvendësimin e w-së me ë në përfundim të shkrimit të një teksti. Gazetat tona, dhe krejt lënda e shkruajtur në Shqip në Internet ka rastin të përmirësohet dukshëm. Dhe vetëm me një investim fare modest.
Nga figura e reklamës shihet që për realizimin është përdorur skema e Microsoft-it për Shqipen. Jo më e mira, por prapëseprapë punën e bën. Nuk e di se sa e lehtë është ta ndryshosh këtë skemë nën Windows. Por në Linux kjo është punë minutash. Kështu në vend të zgjedhjes së Microsoft-it, ë-ja mund t’i përshoqërohet w-së në tastierë, shkronjë e huaj për abc-në e Shqipes, dhe ç-ja t’i përshoqërohet tastit me simbolin e Windows-it, të cilin ende nuk dihet se për çfarë mund të përdoret.

N.B. Nuk kam asnjë marrëdhënie me kompaninë që tregton produktin e mësipërm. Jam shumë i kënaqur me tastierën time të përshtatur, në nivel software, për Shqipen.

Etiketa: DAS keyboards, Linux, Microsoft, shqip, tastierë, Windows

Shkarkoni versionin Shqip dhe provoni vetë krejt veçoritë e reja të shfletuesit më të ri prodhuar nga Mozilla.

Po zhvillohet një mbrëmje Twitter për Firefox 4 dhe mund të merrni pjesë përmes kësaj faqeje, për ta parë avatarin tuaj bashkë me atë të dashamirësve të tjerë të Firefox-it nga anembanë bota në mozaikun që po krijohet me këtë rast:

Tek Glow mund të shihni grafikisht statistika interesante mbi shkarkimet e deritanishme të Firefox 4.

Etiketa: #fx4, browser, burim i hapët, Firefox, shfletues, shqip

Shtysa për postimin që vijon erdhi prej një artikulli në Shekullin e para disa ditëve, Sëmundja Foshnjore Powerpoint. Përmbledhtas, ajo që ka interes për tematikën e blogut të këtushëm është përdorimi i disa termave në trajtë të papërkthyer. Apo ndoshta është më mirë të flitet për trajta, sa kohë që nuk ka një të tillë të vetme, por disa, secila ende e pakanonizuar.

Në artikull përdoret për herë të parë një term i ri, bulletizim, që nuk përfaqëson gjë tjetër veç analizë ose listë me pika (kyçe u thoshin dikur, apo përmbledhëse?). Për ata që nuk e kanë ndeshur deri më sot, grafikisht do të ishte diçka e tillë:

• pika I e diskutimit
• pika II e diskutimit
• pika II e diskutimit
• …………………….
• pika n e diskutimit

Nuk jam i bindur se sa i nevojshëm është ky term i ri, ose çfarë nevojash do të përmbushte, të cilat nocioni i vjetër i listës me pika nuk i përmbush më. Megjithatë, le ta mbajmë shënim hëpërhë. Por le të vëmë njësoj në dukje që vetë autori, përgjatë artikullit, flet për lista të bulletizuara, që nuk janë gjë tjetër veç një formë grafike paraqitjeje e listave, njëlloj me një të tillë të numëruar, ose ku elementet radhiten njëri mbi tjetrin dhe tregohen grafikisht me një simbol tjetër, * të themi:

* Element

* Element

* Element

* Element

Tjetër përdorim që duhet shënuar është ai i termave të ndryshëm për diapozitivat. Përgjatë artikullit ato emërtohen edhe si kartela/slides/pamje rrëshqitëse/diapozitiva. Sajt (sic) është një tjetër rast që duhet nxjerrë në pah. Ky përdorim u shtohet atyre të site, sit, web-faqe, apo thjesht faqe. Së fundi, do hasni në artikull terma të tillë si shabllone resumé-sh, sondazhe opinioni, programe interaktive.

Disa prej termave të mësipërm mund të jenë ndeshur edhe më parë, përdorur nga autorë të ndryshëm. Po rasti i tanishëm ndryshon paksa, meqë përdorimi i tyre vjen nga dikush i njohur në punë të gjuhës. Përfshirja e hershme dhe e thellë e autorit në çështje të shqipes së sotme lyp padyshim vëmendje për raste të tilla, kur opinioni shpërfaqet në përdorimet e termave përkatës. Opinione të tilla, nga kolegë të tij, mbeten ende të rralla, e kjo vetëm e vështirëson orientimin këtu.

Është e vërtetë që pas kanonizimit hipotetik të njërës trajtë, hedhja e saj në përdorim është teknikisht e lehtë, për sa i takon programeve. Fjala vjen, le të mendojmë për një çast se vendoset që të përdoret trajta sajt. Zëvendësimi i çfarëdo trajte tjetër me të kanonizuarën, te përkthimi i një programi, është punë minutash. Por nuk dihet nëse kjo do të sillte birësimin vetvetiu të trajtës së kanonizuar në përdorimin praktik. Nuk ka ende shembuj të qartë që mund të ilustronin procesin. Gjendemi në një fushë krejt të mjegullt, ndaj edhe zërat nga profesionistët janë kaq të nevojshëm.

Etiketa: përkthim, risi, shqip, term, terminologji

Një grup nismëtarësh po përpiqet sa mundet të themelojë një shoqatë shqiptare në përkrahje të Software-it të Lirë dhe të Dijes së Hapur.

Diskutimet lidhur me hapat fillestare të krijimit dhe vendosjes në baza ligjore të shoqatës po zhvillohen te grupi Google flossal

Siç mund të shihet aty, gjërat janë ende të turbullta. Por ndihma e kujtdo është e mirëpritur, pavarësisht nëse vjen nga mjeshtra të teknologjisë, apo thjesht nga dashamirës të gjuhës shqipe, nga programues të sprovuar apo nga nxënës që mund të shpërndajnë fletëpalosje te dera e shkollës në pushimin e madh. Cilido që ka pak kohë dhe dëshiron të ndihmojë, ka rastin të bëjë diçka. Kjo thirrje është për të gjithë ne që kemi gëzuar frutet e Software-it të Lirë dhe të Dijes së Hapur prej kohësh. Le të ndihmojmë të tjerët të bëjnë të njëjtën gjë.

Etiketa: bashkësi, Burim i Hapur, Dije e Hapur, shoqatë shqiptare, shqip, Shqipëria, software i lirë, Web

Ujdia mes Komisionit Europian dhe Microsoft-it, e cekur në këtë shkrim të para ca muajve, pritet të konkretizohet me një “skenë zgjedhjeje” që do t’u paraqitet përdoruesve në një nga përditësimet për Windows. Përmes kësaj skene, përdoruesit do të jenë në gjendje të njohin shkurtimisht dhe të instalojnë një ose disa prej shfletuesve që ofrohen. Skena në fjalë pritet të jetë e ngjashme me atë që mund të shihet këtu. Siç mund të shihet, zgjedhja është e larmishme, me emra të njohur dhe të panjohur. Mozilla përfaqësohet me Firefox-in. Ndërkohë, për të theksuar rëndësinë që ka zgjedhja e shfletuesit Web sot, dhe si një vend ku mund të diskutohet më imtësisht për këtë temë, Mozilla ka krijuar një mini-site të vetin, opentochoice.org. Letra e hapur e dy drejtuesve të Mozilla-s, shërben më së miri për të përmbledhur thelbin e çështjes.

Shqipëria nuk hyn në vendet që preken nga marrëveshja mes Komisionit Europian dhe Microsoft-it. Por problemi që trajton është njësoj i rëndësishëm për cilindo. Meqë shumica e përdoruesve në Shqipëri përdorin një kopje Windows-i që e ka origjinën në një prej vendeve të përfshira në ujdi, gjasat janë që skena e zgjedhjes nuk do t’u mungojë. Le të shpresojmë që opentochoice.org do t’i ndihmojë të bëjnë një zgjedhje të mirë. Këshilla jonë, nëse do të na kërkohej, është Opera ose Firefox-i, të dy produkte të pavarura, pararojë prej kohësh në fushën e tyre, të sigurt, falas, të plotë, me një shkallë personalizimi dhe përshtatje të pakrahasueshme me asnjë tjetër, dhe në Shqip.

Etiketa: browser, Burim i Hapur, Firefox, IE, Internet Explorer, Komisioni Europian, Microsoft, Mozilla, opentochoice.org, shfletues, shqip, Shqipëria, Web, Windows

WordPress 2.9, oh so fine
I want to make you mine,
all the time…

Versioni 2.9 i WordPress-it sapo është hedhur në qarkullim. Çfarë është WordPress-i?
WordPress-i është një platformë publikimesh në Web, ose programi që lejon ndërtimin dhe mirëmbajtjen e blogjeve të tillë si:
Peizazhe të Fjalës
kolektiviza
Tirana Calling
akull-naja
bletëbzz
Pëshpërima
Baba Cjapi
lumbardhi
Funky Fish
Adri Nurellari
yummania
Informacione
Blogu për Televizion
Lajme News
midis nesh
Zëri i Aryes
KF Apolonia

sa për të përmendur disa prej tyre. Edhe blogu i këtushëm funksionon nën WordPress.

Versioni i ri, i pagëzuar “Karmen”, përmban një sërë të rejash interesante për përdoruesin:

1. Mekanizëm global ”zhbërjesh”, që ju lejon kthimin e një postimi apo komenti të fshirë gabimisht.
2. Përpunues pamjesh i trupëzuar që lejon qethje, përpunime, rrotullime dhe ripërmasime pamjesh. Kjo veçori është e para në një varg  përmirësimesh të lidhura me trajtim mediash në një blog.
3. Përditësim shtojcash dhe kontroll përputhshmërie të tyre në masë, edhe 10 shtojca njëherazi, e jo më një e nga një. Kjo duhet t’jua heqë frikën nga përditësimet.
4. Trupëzim videosh më i lehtë, thjesht hidhni URL-në e një videoje YouTube, Daily Motion, Blip.tv, Flickr, Hulu, Viddler, Qik, Revision3, Scribd, Google Video, Photobucket, PollDaddy, apo WordPress.tv dhe programi kujdeset për të tjerat.

Versionin Shqip për 2.9 do ta gjeni këtu

Etiketa: blog, përditësim, përkthim, shqip, WordPress

Versionet Shqip të WordPress-it, (pas një versioni të hershëm, të hedhur në qarkullim ca vite më parë), kanë pak kohë që qarkullojnë. Dhe nuk ka pasur shifra rreth interesit të treguar ndaj tyre nga përdoruesit. Së fundi, te një lidhje e WordPress.org, mund të shihet ecuria e versioneve Shqip. Numrat janë ende shumë të vegjël, për disa arsye. Arsye që kanë të bëjnë kryesisht me blogosferën e shqipes. Lidhja te WordPress.org na vjen sërish në ndihmë për të parë me ndihmën e shifrave se sa mbrapa është blogosfera e shqipes. (Versioni në Anglisht nuk është më i përshtatshmi për të bërë krahasimet, por po e sjellim pasi ilustron shtrirjen e WordPress-it në botë. Të dhënat mbi shkarkimin e versionit 2.8.6 i referohen kohës deri në shkrimin e këtij postimi.)

Të dhënat për Anglishten

Të dhënat për Shqipen

Për ditët që është në qarkullim versioni më i ri i WordPress-it shkarkimet për disa nga gjuhët, për krahasim me Shqipen, paraqiten më poshtë:

shkarkimet deri më 6 Dhjetor, për versionet shqip, greqisht dhe serbisht të 2.8.6

Duket qartë se përdorimi i shqipes ka shumë rrugë për të bërë për t’u afruar me përdorimin që kanë gjuhë e tjera. Në grafikun më sipër nuk janë paraqitur gjuhët e tjera, ato që quhen “gjuhë të mëdha” e gjuhë popujsh që janë më të shumtë në numër se sa shqiptarët. Grafiku do të shformohej krejtësisht. Ndaj e kufizova vetëm me gjuhët fqinje. Ja një ilustrim që mund të nxirret nga grafikë të tillë: Greqia ka përafërsisht trefishin e popullsisë sonë, por greqishtja ka 26 herë më shumë shkarkime se sa shqipja. Dhe kjo na sjell te kleçka se sa përdorues interneti ka ndër shqiptarët e sa për vendet e tjera. Sipas vlerësimeve të Wikipedias, përhapja e Internetit për disa nga vendet e mësipërme është si vijon, deri në maj të 2009:

Përdoruesa Interneti për disa nga vendet e rajonit

Sipas një vlerësimi nga Statistika Botërore për Internetin, ecuria e përhapjes së përdorimit të Internetit në Shqipëri për periudhën nga 2000 – 2008 është si vijon:

Ecuri kohore e shtrirjes së Internetit në Shqipëri

Siç mund të shihet lehtë:

greqishtja (el) ka afërsisht 4.37 herë më tepër përdoruesa Interneti se sa shqipja (përdoruesa në Shqipëri dhe në Kosovë, marrë së bashku),  por ka 20 herë më shumë përdoruesa të WordPress-it.

serbishtja (sr) ka afërsisht 2.93 herë më tepër përdoruesa Interneti se sa shqipja (përdoruesa në Shqipëri dhe në Kosovë, marrë së bashku),  por ka 13 herë më shumë përdoruesa të WordPress-it.

Shumë nga arsyet që mund të përdoreshin për përligjjen e prapambetjes së blogosferës shqipe, vlejnë edhe për gjuhët e tjera. P.sh., fare lehtë mund të thuhet që shqiptarët përdorin gjuhë të huaja, por po kështu bëjnë edhe të tjerët. Mund të shtohet se shqiptarët përdorin sisteme të tjera, por po njësoj ndërhyn ky koeficient edhe te gjuhët e tjera. Kështu që difekti kryesor duhet parë te pasiviteti i përdoruesve shqiptarë të Internetit, me atmosferën mbytëse të konformizmit dhe dhunës verbale lart e poshtë forumeve shqiptare të Internetit dhe medias në shqip si një nga shkaqet kryesore. Fatmirësisht, platformat e shumta CMS e ulin në minimum ndikimin e faktorëve të tillë, duke i lejuar përdoruesit të shprehet ai vetë, dhe të administrojë pjesëmarrjen e të tjerëve në kontribute të tijat, me lehtësi dhe në përputhje me synimet e tij. Ndoshta kjo anë e platformës në fjalë, apo edhe e platformave të tjera të ngjashme CMS njihet pak nga përdoruesit shqiptarë, çka mund të shpjegonte edhe varfërinë e tanishme të blogosferës shqipe.

Etiketa: blogosfera e shqipes, dhuna verbale, konformizmi, përdorimi i shqipes, përdoruesa Interneti, përkthim, shkarkim, shqip, statistika, WordPress, WordPress.org

Versioni 1 i Firefox-it u hodh në qarkullim pesë vjetë më parë. Për të festuar datëlindjen, bashkësia Mozilla krijoi një faqe, versionin shqip të së cilës mund ta shihni këtu. Mos lini pa parë videon zbavitëse që përmbledh në pak hapa kontributin e Firefox-it në jetën online të përdoruesve dhe në përmirësimin e Internetit.

Etiketa: bashkësi, Firefox, Internet, shqip, video

WordPress-i është një nga platformat më të njohura për krijim dhe mirëmbajtje blogjesh, i përdorur edhe nga shumë blogistë shqiptarë. Përkthimin e tij në Shqip e kam përfunduar, dhe shumë shpejt do të jetë i passhëm zyrtarisht site-i zyrtar. Deri atëherë, një ide mund ta krijoni nga këto foto ekrani:

Foto nga WordPress-i në Shqip

Etiketa: blog, Burim i Hapur, online, përkthim, projekt, shqip